Skarga pauliańska - gdy dłużnik pozbywa się majątku

Czym jest skarga pauliańska?

To powództwo (art. 527–534 KC) pozwalające wierzycielowi zakwestionować czynność prawną dłużnika, która uniemożliwia lub utrudnia egzekucję - np. przepisanie nieruchomości na żonę, darowanie samochodu synowi, sprzedaż mieszkania poniżej wartości.

Przesłanki (art. 527 § 1 KC)

1. Istnienie wierzytelności - musisz mieć roszczenie wobec dłużnika
2. Pokrzywdzenie wierzyciela - czynność dłużnika pogorszyła jego wypłacalność
3. Świadomość dłużnika - dłużnik wiedział, że działa na szkodę wierzycieli
4. Korzyść osoby trzeciej - osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową
5. Świadomość lub powinność wiedzy osoby trzeciej - osoba trzecia wiedziała (lub powinna wiedzieć) o pokrzywdzeniu

Domniemania na Twoją korzyść

Art. 527 § 3 KC: jeśli korzyść majątkową uzyskała osoba bliska dłużnikowi - domniemywa się, że wiedziała o pokrzywdzeniu.

Art. 528 KC: jeśli czynność była nieodpłatna (darowizna) - ochrona przysługuje niezależnie od wiedzy osoby trzeciej.

Termin

5 lat od daty zaskarżonej czynności (art. 534 KC). To termin zawity - po jego upływie skarga wygasa.

Skutek wyroku

Sąd uznaje czynność za bezskuteczną wobec wierzyciela. Wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku, który dłużnik „wyprowadził” - tak jakby czynność nie miała miejsca.

Typowe sytuacje

• Dłużnik przepisuje mieszkanie na partnerkę przed wyrokiem
• Firma przenosi majątek do nowej spółki tuż przed windykacją
• Darowizna samochodu na dziecko
• Sprzedaż nieruchomości poniżej wartości rynkowej