Rekompensata 40/70/100 EUR - dodatkowe pieniądze za opóźnienie

Wielu przedsiębiorców nie wie, że oprócz odsetek za opóźnienie przysługuje im zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności. Naliczana automatycznie - bez wezwania - od dnia wymagalności każdej faktury.

Podstawa prawna

Art. 10 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (t.j. Dz.U. 2023.1790). Implementacja dyrektywy 2011/7/UE.

Wysokość rekompensaty

Wartość roszczenia głównego	Kwota rekompensaty	Przybliżona wartość w PLN*
Do 5 000 PLN	40 EUR	ok. 172 PLN
5 000 – 50 000 PLN	70 EUR	ok. 301 PLN
Powyżej 50 000 PLN	100 EUR	ok. 430 PLN

*Wg średniego kursu NBP na dzień publikacji. Przeliczenie na PLN następuje wg kursu z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc wymagalności.

Kluczowe zasady

Automatyczność: rekompensata należy się od dnia wymagalności - nie trzeba wzywać dłużnika
Od każdej faktury: jeśli dłużnik zalega z 10 fakturami po 4 000 PLN - przysługuje Ci 10 × 40 EUR = 400 EUR (ok. 1 720 PLN)
Niezależnie od kosztów: uchwała SN III CZP 94/15 - rekompensata przysługuje nawet jeśli nie poniosłeś żadnych kosztów odzyskiwania
Obok odsetek: rekompensata jest należna obok odsetek za opóźnienie - nie zamiast nich
Tylko B2B: dotyczy wyłącznie transakcji handlowych (firma → firma lub firma → podmiot publiczny)

Koszty odzyskiwania przekraczające rekompensatę

Art. 10 ust. 2 ustawy: jeśli rzeczywiste koszty odzyskiwania (np. wynagrodzenie adwokata) przewyższają kwotę rekompensaty - wierzyciel może dochodzić różnicy. Warunek: koszty muszą być udokumentowane i „uzasadnione.”

Przykład: rekompensata 40 EUR (ok. 172 PLN), ale koszty adwokata wyniosły 1 200 PLN → możesz dochodzić dodatkowo 1 028 PLN.

Jak dochodzić rekompensaty?

W wezwaniu do zapłaty - obok odsetek i należności głównej
W pozwie o zapłatę - jako osobne roszczenie
W EPU - jako składnik żądania

Orzecznictwo

Uchwała SN III CZP 94/15: rekompensata przysługuje bez względu na poniesione koszty odzyskiwania
Wyrok SN I CSK 131/17: sąd nie może obniżyć rekompensaty na podstawie art. 5 KC (nadużycie prawa) - kwota jest zryczałtowana
Wyrok SO Łodź XIII Ga 1235/16: rekompensata od każdej faktury odrębnie

Praktyczny przykład

Firma X nie zapłaciła 5 faktur:

Faktura	Kwota	Rekompensata
FV 01/2026	3 200 PLN	40 EUR
FV 02/2026	4 800 PLN	40 EUR
FV 03/2026	12 000 PLN	70 EUR
FV 04/2026	8 500 PLN	70 EUR
FV 05/2026	55 000 PLN	100 EUR

Łączna rekompensata: 320 EUR (ok. 1 376 PLN) - automatycznie, bez wezwania, obok odsetek.