Odsetki ustawowe 2026 - aktualne stawki i kalkulacja
Autor: adw. Piotr Karczewski · Czas czytania: ok. 8 min · Stan prawny: wrzesień 2026 r.
Odsetki to pieniądze, które dłużnik jest Ci winien za sam fakt opóźnienia w zapłacie. Im dłużej zwleka - tym więcej zarabiasz. Poniżej aktualne stawki: kodeksowe obowiązują od 5 marca 2026 r. (obniżka stopy referencyjnej NBP do 3,75%), handlowe od 1 lipca 2026 r. (II półrocze).
Aktualne stawki (stan na wrzesień 2026 r.)
| Rodzaj odsetek | Stawka roczna | Wzór | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Odsetki ustawowe (kapitałowe) | 7,25% | Stopa ref. NBP (3,75%) + 3,5 p.p. | art. 359 § 2 KC |
| Odsetki za opóźnienie | 9,25% | Stopa ref. NBP (3,75%) + 5,5 p.p. | art. 481 § 2 KC |
| Odsetki maksymalne | 14,50% | 2 × odsetki kapitałowe | art. 359 § 2¹ KC |
| Odsetki maks. za opóźnienie | 18,50% | 2 × odsetki za opóźnienie | art. 481 § 2¹ KC |
| Odsetki handlowe (B2B) | 13,75% | Stopa ref. NBP na 1 lipca 2026 r. (3,75%) + 10 p.p. (podmioty lecznicze: + 8 p.p., czyli 11,75%) | art. 4 pkt 3 i art. 7 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom |
Wzór kalkulacji
Odsetki = (kwota × stawka × liczba dni opóźnienia) / 365
Przykłady praktyczne
Przykład 1: Dług konsumencki
Kwota: 10 000 PLN. Opóźnienie: 180 dni. Stawka: 9,25% (za opóźnienie).
Odsetki = 10 000 × 9,25% × 180 / 365 = 456 PLN
Przykład 2: Faktura B2B
Kwota: 50 000 PLN. Opóźnienie: 90 dni. Stawka: 13,75% (handlowe).
Odsetki = 50 000 × 13,75% × 90 / 365 = 1 695 PLN
+ rekompensata 70 EUR (ok. 300 PLN) = łącznie ok. 1 995 PLN ponad należność główną.
Przykład 3: Duży dług z wielomiesięcznym opóźnieniem
Kwota: 200 000 PLN. Opóźnienie: 365 dni (rok). Stawka: 13,75% (handlowe, przy założeniu stałej stawki przez cały rok).
Odsetki = 200 000 × 13,75% = 27 500 PLN
+ rekompensata 100 EUR (ok. 430 PLN) + koszty zastępstwa 10 800 PLN.
Łącznie odzyskujesz ponad 38 000 PLN ponad dług.
Od kiedy naliczamy odsetki?
- Od dnia następnego po terminie płatności - wskazanym na fakturze lub w umowie
- Jeśli brak terminu - od dnia następnego po wezwaniu do zapłaty (art. 455 KC)
- Odsetki naliczane do dnia zapłaty (włącznie)
Odsetki od odsetek (anatocyzm)
Co do zasady - zakazany (art. 482 KC). Wyjątek: odsetki skapitalizowane po wytoczeniu powództwa - możesz żądać odsetek od skapitalizowanej kwoty odsetek.
Stopa referencyjna NBP - historia zmian
| Obowiązuje od | Stopa ref. | Odsetki kapitałowe | Odsetki za opóźnienie |
|---|---|---|---|
| 5.03.2026 | 3,75% | 7,25% | 9,25% |
| 4.12.2025 | 4,00% | 7,50% | 9,50% |
| listopad 2025 | 4,25% | 7,75% | 9,75% |
| październik 2025 | 4,50% | 8,00% | 10,00% |
| wrzesień 2025 | 4,75% | 8,25% | 10,25% |
| lipiec 2025 | 5,00% | 8,50% | 10,50% |
| maj 2025 | 5,25% | 8,75% | 10,75% |
| 4.10.2023 - maj 2025 | 5,75% | 9,25% | 11,25% |
Odsetki handlowe (B2B) - stawka ustalana na półrocze
Stawka odsetek w transakcjach handlowych to stopa referencyjna NBP z 1 stycznia (na I półrocze) albo z 1 lipca (na II półrocze) powiększona o 10 p.p., a dla dłużników będących podmiotami leczniczymi o 8 p.p.
| Okres | Stopa ref. na 1.01 / 1.07 | Handlowe | Handlowe (podmiot leczniczy) |
|---|---|---|---|
| II półrocze 2026 | 3,75% | 13,75% | 11,75% |
| I półrocze 2026 | 4,00% | 14,00% | 12,00% |
| II półrocze 2025 | 5,00% | 15,00% | 13,00% |
| I półrocze 2025 | 5,75% | 15,75% | 13,75% |
Stawki zależą od decyzji RPP i mogą ulec zmianie. Przed wezwaniem do zapłaty sprawdzamy aktualną stopę na stronie NBP.
Chcesz wyliczyć, ile Ci się należy?
Bezpłatna konsultacja - wyliczę odsetki, rekompensatę i koszty.
Zadzwoń: 694 487 668